معاونت پژوهشی و فناوری

نام تجهیز:      اسپکتروفتومتر Fourier Transform Infrared Spectrophotometer -FTIR - 

وضعیت سرویس دهی : فعال

نام آزمایشگاه:

آزمایشگاه پژوهشی و تحقیقات کاربردی (شاعای مرکزی)

نام واحد آزمایشگاهی:

واحد خواص فیزیکی و شیمیایی

مشخصات فنی تجهیز:

مدل دستگاه:  TENSOR 27

شرکت سازنده:   Bruker

کشور سازنده: آلمان

نام آزمون:

 تکنیکی شیمیایی است که برای شناسایی گروه های عاملی  و پیوندهای موجود در مولکول­ها و بررسی سطح مواد مختلف مانند فیلم های پلیمری ، الیاف و نانو ذرات از آن استفاده می کنند. این تکنیک می تواند میزان شدت طیف مادون قرمز را بر اساس طول موج جذبی رسم نماید.

شرح آزمون:

در این فرایند اشعه ی مادون قرمز با 100 الی 10000 cm^-1 به نمونه تابیده می شود. برخی از این اشعه ها جذب و برخی دیگر از نمونه عبور می کنند. اشعه های جذب شده ، توسط مولکول های نمونه به انرژی چرخشی و ارتعاشی تبدیل می شوند. در نهایت سیگنال های نهایی توسط آشکار ساز در دامنه ی 400 الی 4000cm^-1 نمایش داده می شوند. لازم به ذکر است هر مولکول طیف های مربوط به خود را نشان می دهد و اصطلاحا طیف اثر انگشتی مربوط به خود را دارد. در نتیجه با توجه به طیف های اثر انگشتی که مختص به هر مولکول می باشند شناسایی با کمک این آنالیز بسیار آسان می گردد.

آنالیزATR :  روش طیف بینی مادون قرمز بازتاب کلی تضعیف شده (Attenuated total reflection infrared spectroscopy)  یا طیف بینی مادون قرمز انعکاس کلی تضعیف شده، با نام اختصاری  ATR-IRS، است.

در تکنیک ATR از خواص بازتاب داخلی کل (total internal reflection) استفاده می شود. تابش مادون قرمز از کریستال ATR عبور می کند به گونه ای که حداقل یک بار از سطح داخلی در تماس با نمونه منعکس شود. عمق نفوذ تابش به نمونه معمولا بین 0.5 تا 2 میکرومتر است که مقدار دقیق آن به وسیله طول موج نور، زاویه تابش و شاخص های بازتاب برای کریستال ATR و مشخصات نمونه بستگی دارد.در طیف بینی بازتاب کلی تضعیف شده یا ATR کریستالی با ضریب شکست بالاتر از نمونه و با ویژگی عالی در عبور پرتو IR به عنوان عنصر بازتابنده داخلی (internal reflection element) یا همان کریستال ATR  استفاده می شود.  این کریستال باید در تماس نزدیک با نمونه باشد. بازتاب داخلی  کلی پرتو IR در حدواسط نمونه و کریستال یک موج میرا یجاد می کند، که به محیط با ضریب شکست کمتر نفوذ می کند. طیف ATR  با اندازه گیری برهم کنش موج میرا با نمونه به دست می آید. اگر یک ماده جاذب در تماس با کریستال ATR قرار بگیرد موج فرار توسط ماده جاذب (نمونه) جذب شده و شدت انعکاس در نواحی طیف IR که جذب موج میرا صورت گرفته است کاهش می یابد (دلیل استفاده از کلمه تضعیف شده).

شرایط نمونه و آزمون:

•       نمونه های جامد باید پودری و خشک باشند.
•      حداقل مقدار نمونه جامد 5 میلی گرم می باشد.
•      حداقل مقدار نمونه مایع و روغنی 1 میلی لیتر می باشد.
•      برای نمونه های لایه نازک و منعطف (فیلم یا غشاء) از حالت ATR استفاده می شود.
•      تهیه قرص توسط پودر KBr با درجه خلوص بالا انجام می شود.
•      نتایج به صورت یک فایل عکس و داده ها در نرم افزار  Notepad ارائه می شوند.
•      نمونه گازی به دلیل عدم سل مربوطه انجام نمی شود.

•  15 درصد تخفیف ویژه دانشجویان و اعضای هیات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان.
•  اعمال طرح های اعتباری و تخفیفی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری (گرنت نانو).

بهشته خاندانی زاده – b.khandani@empl.uk.ac.ir - 03431323117