آشنایی کرمان

موقعیت جغرافیایی و جمعیت کرمان

اگر بخواهیم که به معرفی این شهر بپردازیم و موقعیت آن را در نقشه را بررسی کنیم، باید خاطر نشان شویم که کرمان شهری در جنوب شرقی ایران با موقعیتی مهم از نظر سیاسی، اداری، فرهنگی و صنعتی است. به همین دلیل هم به مهم‌ترین و بزرگ‌ترین شهر جنوب ایران تبدیل شده است. اما آیا کرمان جزو کلان شهر‌های ایران به حساب می‌آید؟ بله

به دلیل وسعت و جمعیتی که این شهر به خود اختصاص داده است، جزو کلان شهرهای ایران به حساب می‌آید. در نقشه وسعت آن ۱۳٫۱۰۰ هکتار برآورد شده است که با وسعت شهر شیراز برابری می‌کند. شهر کرمان مرکز جمعیتی جنوب شرقی ایران است اما مشکل جمعیتی آن در رابطه با حاشیه نشینی این کلان شهر است. بسیاری از مردم این شهر در حاشیه آن سکنی می‌گزینند. شاید این آماری کمی قدیمی باشد اما خوب است بدانید که سرشماری انجام شده در سال 95 نشان می‌دهد که جمعیت این شهر در حدود ۳٬۱۶۴٬۷۱۸ نفر است. این میزان جمعیت در کرمان یکی از دلایل کلان شهر بودن آن است.

تاریخچه کرمان

شهر کرمان یکی از پنج شهری اصلی ایران از نظر جاذبه های تاریخی است. همین امر نشان از قدمت و تاریخ غنی این شهر است. این شهر تاریخی از هر نظر قابل توجه است که ما به چند مورد از این مهم‌های تاریخچه شهر کرمان پرداخته‌ایم:
تاریخ شهرکرمان از نظر نام آن در طول تاریخ به نام‌های بسیاری شناخته می‌شده است که از آن جمله به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

  • گواشیر
  • کارمانیا
  • ژرمانیا
  • کرمانیا
  • کارمان
  • کریمان
  • کارمانی
  • کرمانی
  • بوتیا

این نام‌ها در مدارک تاریخی و جغرافیایی اسلامی آورده شده‌اند. اما بسیاری از جغرافی‌دانان بر روی نام گواشیر تاکید دارند و آن را مهم‌تر از سایر نام‌های این شهر که اکنون آن را به نام “کرمان” می‌شناسیم، می‌دانند. در قدیم شهری به نام شهر اردشیر (کوره‌اردشیر) وجود داشت که نام آن به تدریج به ” گواشیر ” تغییر یافت. شهر گواشیر دارای شش دروازه بود که همین دلیل به ” شهر شش دروازه ” نیز شناخته می‌شد.

موقعیت جغرافیایی و جمعیت کرمان

اگر بخواهیم که به معرفی این شهر بپردازیم و موقعیت آن را در نقشه را بررسی کنیم، باید خاطر نشان شویم که کرمان شهری در جنوب شرقی ایران با موقعیتی مهم از نظر سیاسی، اداری، فرهنگی و صنعتی است. به همین دلیل هم به مهم‌ترین و بزرگ‌ترین شهر جنوب ایران تبدیل شده است. اما آیا کرمان جزو کلان شهر‌های ایران به حساب می‌آید؟ بله

به دلیل وسعت و جمعیتی که این شهر به خود اختصاص داده است، جزو کلان شهرهای ایران به حساب می‌آید. در نقشه وسعت آن ۱۳٫۱۰۰ هکتار برآورد شده است که با وسعت شهر شیراز برابری می‌کند. شهر کرمان مرکز جمعیتی جنوب شرقی ایران است اما مشکل جمعیتی آن در رابطه با حاشیه نشینی این کلان شهر است. بسیاری از مردم این شهر در حاشیه آن سکنی می‌گزینند. شاید این آماری کمی قدیمی باشد اما خوب است بدانید که سرشماری انجام شده در سال 95 نشان می‌دهد که جمعیت این شهر در حدود ۳٬۱۶۴٬۷۱۸ نفر است. این میزان جمعیت در کرمان یکی از دلایل کلان شهر بودن آن است.

تاریخچه شهر کرمان

تاریخچه کرمان

شهر کرمان یکی از پنج شهری اصلی ایران از نظر جاذبه های تاریخی است. همین امر نشان از قدمت و تاریخ غنی این شهر است. این شهر تاریخی از هر نظر قابل توجه است که ما به چند مورد از این مهم‌های تاریخچه شهر کرمان پرداخته‌ایم:
تاریخ شهرکرمان از نظر نام آن در طول تاریخ به نام‌های بسیاری شناخته می‌شده است که از آن جمله به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

  • گواشیر
  • کارمانیا
  • ژرمانیا
  • کرمانیا
  • کارمان
  • کریمان
  • کارمانی
  • کرمانی
  • بوتیا

این نام‌ها در مدارک تاریخی و جغرافیایی اسلامی آورده شده‌اند. اما بسیاری از جغرافی‌دانان بر روی نام گواشیر تاکید دارند و آن را مهم‌تر از سایر نام‌های این شهر که اکنون آن را به نام “کرمان” می‌شناسیم، می‌دانند. در قدیم شهری به نام شهر اردشیر (کوره‌اردشیر) وجود داشت که نام آن به تدریج به ” گواشیر ” تغییر یافت. شهر گواشیر دارای شش دروازه بود که همین دلیل به ” شهر شش دروازه ” نیز شناخته می‌شد.

وسعت استان کرمان در طول تاریخ

کرمان در قدیم استانی در کنار تنگه‌ی هرمز و دیای عمان بود. قابل توجه است که بخش بزرگی از مساحت استان هرمزگان، جزوی از استان کرمان به حساب می‌آمده است. “ابن حوقل” وسعت این استان را این گونه توصیف می‌کند: “در مشرق مکران، در مغرب فارس، در شمال بیابان خراسان و ناحیه سیستان و در جنوب دریای فارس”

وسعت شهر کرمان در طول تاریخ

بر طبق شواهد تاریخی سال 1293 ه.ق. مسافت دور شهر کرمان تقریباً یک فرسخ یعنی در حدود 6 کیلومتر بود که در نقشه به شکل خیار چمبر دیده می‌شد. طول این شهر از دروازه‌ی گبری شروع می‌شد و تا دروازه‌ی ریگ آباد ادامه داشت عرض آن نیز از دروازه‌ی وکیل شروع و تا دروازه‌ی ارگ ادامه می‌یافت.

وسعت این شهر تا اواخر قاجاریه حدود دویست هکتار برآورد شده بود این محدوده در آن زمان در داخل حصاری بود که دروازه‌های نام برده شده، نقاط عطف آن حصار بودند. با شروع دهه‌ی اول قرن حاضر، تخریب حصار‌ها (که با تخریب دروازه‌ها نیز شروع شد) تا دهه‌ی ۴۰ ۱۳ ادامه یافت. این امر موجب گسترش وسعت این شهر شد.

نقشه بردار مشهوری به نام “روگراستون” در سال ۱۹۶۹ میلادی (۱۳۴۵ هجری شمسی) نقشه‌ای ترسیم کرد که بر اساس آن مساحت شهرکرمان در حدود ۴۰۰ هکتار تخمین زده می‌شود. بر این اساس می‌توان گفت که در نیمه‌ی قرن ۱۴ هجری شمسی، مساحت شهرکرمان حدود دو برابر شده است.

اما اگر بخواهیم که وسعت این شهر را در سال‌های اخیر بررسی کنیم، بر اساس آماری که توسط شهرداری کرمان منتشر شده است، محدوده خدماتی شهر به این شرح است:

  • در سال 1357: 3072 هکتار
  • در سال 1365: 5088 هکتار
  • در سال 1371: 7652 هکتار
  • در سال 1375: 11000 هکتار
  • در سال 1378: 15000 هکتار

و اکنون در زمره کلانشهرهای ایران جای گرفته ‌است .